Η ιστορία της μπάλας του Παγκοσμίου Κυπέλλου

Μπάλες παγκόσμιων πρωταθλημάτων

Διάφορες μπάλες από τα Παγκόσμια Κύπελλα ποδοσφαίρου, 1930-2014.

Κάθε διοργάνωση Παγκοσμίου Κυπέλλου καθηλώνει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Μπορεί οι παίχτες να κάνουν τη διαφορά στο παιχνίδι, ωστόσο, χωρίς την παρουσία στο γήπεδο της “Στρογγυλής Θεάς”, η εκδήλωση θα είχε πλήρη αποτυχία.



1930 – Αργεντινή και η Ουρουγουάη

Το πρώτο παγκόσμιο κύπελλο: Για το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου το 1930, που συνδιοργάνωσαν η Αργεντινή και η Ουρουγουάη χρησιμοποιήθηκαν 2 μπάλες για τον τελικό του κυπέλλου: Η Αργεντινή έδωσε τη μπάλα “Tiento” (Δεξιά στη φωτογραφία κάτω, από το Μουσείο του Παγκοσμίου Κυπέλλου) και με αυτή αγωνίστηκαν οι ποδοσφαιριστές στο πρώτο ημίχρονο και η Ουρουγουάη έδωσε τη μπάλα “T-Model”, όπου με αυτή αγωνίστηκαν στο δεύτερο ημίχρονο.

model-1930

Αριστερά: Το μοντέλο “Tiento” των Αργεντίνων. Δεξιά: η μπάλα “Τ-model” των Ουρουγουανών.

tiento-largeΟι Νότιομερικανοί χρησιμοποίησαν ένα δερμάτινο κορδόνι που ονομάζεται “Tiento” για να ράψουν την μπάλα. Η δερμάτινη μπάλα φούσκωνε με μια τρόμπα. Ήταν συχνό κατά τη διάρκεια του αγώνα η μπάλα να ξεφουσκώσει αφού η βαλβίδα ασφαλείας αέρα δεν είχε εφευρεθεί ακόμα. Και οι δύο ομάδες έφεραν μια αντλία μαζί τους σ΄αυτή την περίπτωση. Επίσης, με το συχνό λάκτισμα η μπάλα παραμορφωνόταν και έτσι δεν αναπηδούσε ομοιόμορφα.

 

1934 – Ρώμη

kordoni-mpala

Η μπάλα “Federale 102”, 1934.

Η “Federale 102” ήταν η επίσημη μπάλα του 2ου Παγκοσμίου Κυπέλλόυ της Ρώμης το 1934. Στην Ιταλία χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 12 μπάλες. Το νέο χαρακτηριστικό τους ήταν το δερμάτινο κορδόνι που έκλεινε τη μπάλα σαν να ήταν παπούτσι.

Αξίζει να πούμε ότι στη δεκαετία του 1920 οι παίκτες φορούσαν μπερέ στη διάρκεια του αγώνα, και δεν το κάναν λόγω μόδας ή για ομορφιά. Ο λόγος ήταν ότι αυτός ήταν ένας τρόπος προστασίας! Συχνά είχαμε τραυματισμούς στο μέτωπο, γιατί, με τον ήλιο και την υγρασία, η επαφή με την μπάλα ήταν σαν… μαχαιριά. Μετά από πολλές δοκιμές και πειράματα για να μειωθούν αυτά τα προβλήματα, οι Luis Polo, Antonio Tossolini και John Valbonesi, δημιούργησαν στην πόλη Bell Ville στα νοτιοανατολικά της επαρχίας Κόρδοβα στην Αργεντινή, μια νέα μπάλα με αόρατες ραφές, η οποία αρχικά ονομαζόταν “Superball”.

pallone

Διαφημιστικό της εποχής για τη χρησιμοποίηση της μπάλας “Federale 102” στο Μουντιάλ του 1934 στη Ρώμη.

 1938 – Παρίσι

mpala-1938-parisi

Η μπάλα “Allen”, 1938.

Στο 3ο Παγκόσμιο Κύπελλο το 1938 στη Γαλλία, η μπάλα με το όνομα “Allen” είχε την τιμητική της. Το μοντέλο αυτό αποτελείται από 13 πάνελ γνήσιου δέρματος, Αυτή η μπάλα είχε τρία τμήματα από την πλευρά όπου μπορεί να διογκοθεί, αντί των δύο μέχρι τότε (π.χ. δείτε την μπάλα του 1930 που συνολικά είχε 12 πάνελ δέρματος).

fonten

Αριστερά: Ο Ζιστ Φοντέν παίζει με την μπάλα του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1938. Δεξιά: διαφημιστική αφίσα του 1938 για τη μπάλα “Allen”.

Εδώ βλέπουμε αριστερά τον Ζιστ Φοντέν χρόνια αργότερα να παίζει με την μπάλα “Αllen” του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1938. Δεν έπαιξε σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο, επειδή ήταν ακόμη πολύ νέος. Αλλά 20 χρόνια αργότερα σκόραρε 13 γκολ στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958. 

Κι η μπάλα έγινε αδιάβροχη

Στη δεκαετία του 1940 οι δερμάτινες μπάλες έγιναν αδιάβροχες με τη χρήση συνθετικών χρωμάτων και άλλων υλικών, αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό, γιατί έγιναν εξαιρετικά βαριές υπό υγρές συνθήκες. Επίσης, εφευρέθηκε η βαλβίδα ασφαλείας και μειώθηκε στο ελάχιστο η ανάγκη να χρησιμοποιούνται τρόμπες στη διάρκεια του αγώνα… Δυστυχώς, όμως, λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν έγιναν παγκόσμια ποδοσφαιρικά τουρνουά.

Οι νυχτερινοί αγώνες και οι χρωματιστές μπάλες

Στη δεκαετία του 1950 οι αγώνες ξαναρχίζουν. Εισήχθησαν επίσης οι ηλεκτρικοί προβολείς στα γήπεδα  για να γίνονται αγώνες και τη νύχτα. Έτσι, οι δερμάτινες μπάλες  άρχισαν να βάφονται λευκές ώστε παίχτες, αλλά κυρίως οι οπαδοί, να τις διακρίνουν καλύτερα.

1950 – Βραζιλία

mpala-1950

Η μπάλα “Duplo T” της Superball, 1950.

Η 4η διοργάνωση και η πρώτη μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος απέτρεψε τη διεξαγωγή του τουρνουά για 12 χρόνια (3 διοργανώσεις). Επίσης ήταν η μόνη διοργάνωση που ο νικητής δεν καθορίστηκε μετά από τη διαδικασία ενός μονού τελικού, αλλά από βαθμολογία σε τελικό όμιλο. Νικήτρια του τουρνουά ήταν η Ουρουγουάη. Επίσημη μπάλα των αγώνων ήταν η “Duplo T” της Superball.

Πάρτι προς τιμήν της Duplo-T στη Νέα Υόρκη στις 12/04/12.

1954 – Ελβετία

1954-elbetia

Η μπάλα “Swiss World Champion”, 1954.

Στην 5η διοργάνωση, το Παγκόσμιο Κύπελλο της Ελβετίας το 1954, η επίσημη μπάλα που χρησιμοποιήθηκε λεγόταν “Swiss World Champion”. Η μπάλα είχε την πρωτοτυπία ότι ήταν πορτοκαλί χρώματος. Επίσης υπήρχαν ουσιαστικά δύο εκδόσεις: η μία δεν έφερε καθόλου γράμματα ή σχήματα και χρησιμοποιήθηκε στα επίσημα ματς, ενώ μια δεύτερη έγραφε το όνομα της μπάλας και την εταιρία κατασκευής αλλά δόθηκε μόνο για τις προπονήσεις των ομάδων.

Μπαλα 1954

Παγκόσμιο Κύπελλο Ελβετίας, 1954. Αγώνας Γερμανία-Ουγγαρία, όπου φαίνονται οι μπάλες που χρησιμοποιήθηκαν χωρίς γράμματα. Παγκόσμιο Κύπελλο Ελβετίας, 1954.

1958 – Σουηδία

sohdia-mpala

Η μπάλα “Top star”, 1958.

Αυτή ήταν η διοργάνωση που έκανε για πρώτη φορά την εμφάνισή του ο τότε άγνωστος Πελέ. Η μπάλα είχε το όνομα “Top Star” και επιλέχτηκε από 102 υποψήφιες, σε μια τυφλή ψηφοφορία από 4 υπαλλήλους της FIFA.

Οι συνθετικές μπάλες του 60

Μία μεγάλη επανάσταση θα συμβεί μετά το 1960, όταν κατασκευάστηκε η πρώτη συνθετική μπάλα, αποφεύγοντας έτσι την πιθανότητα της απορρόφησης νερού. Τώρα οι μπάλες είναι συρραμμένα μπαλώματα από συνθετικό δέρμα σε σχήμα πεντάγωνου, εξάγωνου, ή τρίγωνου.

1962 – Χιλή

1962-xilh-mpala

Η μπάλα “Crack Top Star”, 1962.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962 ήταν η 7η διοργάνωση και η μπάλα είχε το όνομα “Crack Top Star”, με κατασκευαστή τον Χιλιανό Senor Custodio Zamora. Ο Άγγλος διαιτητής Κεν Άστον ήταν εντυπωσιασμένος από την χιλιανή μπάλα, που την έφερε στην Ευρώπη, αλλά οι ευρωπαϊκές ομάδες δεν την εμπιστεύθηκαν.

1966 – Αγγλία

challege-1966-mpala

Η μπάλα “Challenge 4-star” που μοιάζει πολύ με τη μπάλα του βόλεϋ, 1966.

Η “Challenge 4-star” με κατασκευαστή τον Slazenger επιλέχτηκε σε μια τυφλή ψηφοφορία από τη FIFA. Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου διεξήχθη για πρώτη φορά στην Αγγλία, καθώς με τη συμπλήρωση τότε ενός αιώνα από τη δημιουργία της σύγχρονης εκδοχής του ποδοσφαίρου, η FIFA έκρινε ότι η διοργάνωση έπρεπε να γίνει στη χώρα που γέννησε το άθλημα. Πρόεδρος τότε της FIFA ήταν ο Άγγλος σερ Στάνλεϊ Ράους. Κάπως έτσι η διοργανώτρια Αγγλία πήρε τελικά το πρώτο της τρόπαιο.

Η Adidas παίρνει την αποκλειστικότητα από 1970 μέχρι 2030

1970 – Μεξικό

1970-mexico

Η μπάλα “Telstar”, 1970.

Η δεκαετία του 1970 σήμανε την είσοδο της Adidas στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Η “Telstar” ήταν η πρώτη μπάλα με 32 τμήματα, η οποία ήταν ασπρόμαυρη. Ήταν το πρώτο Μουντιάλ που μεταδόθηκε από την τηλεόραση με έγχρωμη εικόνα και ήχο. Το Κύπελλο κατέκτησε η Βραζιλία, η οποία περιελάμβανε στη σύνθεσή της τους «μεγάλους» Πελέ, Ριβελίνο, Τοστάο, Ζα”ιρζίνιο και Ζέρσον. Η ομάδα εκείνη θεωρείται η καλύτερη που έχει αγωνιστεί ποτέ στο θεσμό.

1974 – Δυτική Γερμανία

1974-w.germany

Η μπάλα “Telstar Durlast”, 1974.

Η 10η διοργάνωση έγινε στη Δυτική Γερμανία και η επίσημη μπάλα ονομαζόταν “Telstar Durlast”. Το δε τρόπαιο ήταν ένα ολόχρυσο αγαλματίδιο 18 καρατίων (ύψους 38 εκατοστών και βάρους 4,97 κιλών), το οποίο αναπαριστούσε δύο ποδοσφαιριστές να σηκώνουν τον πλανήτη. Το αγαλματίδιο ήταν έργο του Ιταλού καλλιτέχνη Σίλβιο Γκατζανίκα. Μετά τον τελικό, το χρυσό τρόπαιο βρέθηκε στα χέρια του «μεγάλου» Φραντς Μπεκενμπάουερ. 16 χρόνια αργότερα είχε την τύχη να ξανασηκώσει τρόπαιο Παγκοσμίου Κυπέλλου, αυτή τη φορά όμως ως προπονητής .

Τελικός: Ολλανδία - Δυτική Γερμανία 1 – 2. (από αριστερά προς δεξιά) Γκερντ Μύλερ, Μπέρτι Φογκτς, Γιόχαν Κρόιφ & Ούλι Χένες. 7/7/1974.

Τελικός: Ολλανδία – Δυτική Γερμανία 1 – 2. (από αριστερά προς δεξιά) Γκερντ Μύλερ, Μπέρτι Φογκτς, Γιόχαν Κρόιφ & Ούλι Χένες. 7/7/1974.

Στο τουρνουά του 1974 στη Δυτική Γερμανία, όπου τροπαιούχος ήταν η Εθνική ομάδα της οικοδέσποινας χώρας, χρησιμοποιήθηκε μπάλα με πεντάγωνα μπαλώματα, σχέδιο που καθιερώθηκε ευρέως στη συνέχεια!

1978 – Αργεντινή

1978-argentinh-mpala

Η μπάλα “Tango”, 1978.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 ήταν η 11η διοργάνωση και έτσι η Adidas ονόμασε την νέα της μπάλα “Tango” από τον εθνικό αργεντίνικο χωρό του έρωτα. Το τρόπαιο κατέκτησε τελικά η οικοδέσποινα Αργεντινή που νίκησε στον τελικό της διοργάνωσης την Ολλανδία με 3-1 στην παράταση. Ήταν η 1η κατάκτηση για την Αργεντινή και 5η κατάκτηση τροπαίου από χώρα που διοργανώνει το εκάστοτε τουρνουά.

Περισσότερα: